Aðferð við landmælingu þar sem hlutur eða tæki er ekki beint sýnilegt frá mælingastöð.

Þekkingarbil sjónsins

Skilgreining

Þekkingarbil sjónsins (Beyond Visual Line of Sight, BVLOS) er landmælingar- og kortleggingartækni sem felur í sér að mæla og kortleggja svæði sem ekki eru beinlínis sýnileg frá mælingastöð eða dronflugi. Þetta er mikilvæg aðferð í nútíma landmælingum, sérstaklega við notkun óbemannra flugvéla (dróna) og annarra fjartækni.

Sögulegt samhengi

Allt frá upphafi landmælinga hefur verið þörf á aðferðum til að ná til svæða sem erfitt var að komast til eða sem voru falin fyrir beinum augum. Fyrstu aðferðirnar notuðu triangulasyon og öfga útreikninga. Með tilkomu GPS-tækni og óbemannra flugfara jukust möguleikar til að mæla stærri svæði með minni vinnu og meiri nákvæmni.

Tæknin og aðferðir

Óbemenn flugvélar (Drónar)

Óbemenn flugvélar eru ein helsta leið til að framkvæma BVLOS-mælingar. Þessar flugvélar geta flugið yfir stærri svæði og tekið myndir og mælingar án þess að þurfa beint sjónskeið frá stjórnandi. Drónar eru oftast með:

Stærri batríum fyrir lengri flugstundir

Háþróuðum GPS og staðsetningarkerfum

Mynda- og lidar-skynjarum

Gagnaflutningskerfi fyrir rauntíma gögn

Lidar tækni

Lidar (Light Detection and Ranging) er tækni sem notar laserabendinga til að mæla fjarlægðir og stöðu hluta. Hún er mjög nákvæm og virkar vel við ýmsar veðuraðstæður. Lidar-kerfi á drónum geta mælt jörðina og hluti með cm-nákvæmni.

Kjötvatn og gagnaúrvinnsla

Gögn sem safnað eru með BVLOS-aðferðum koma oft sem þéttar punktaskýjar eða rastergögn sem krefjast flókinnar gagnaúrvinnslu. Sérhæfð hugbúnaður er notaður til að breyta þessum gögnum í gagnleg landakort og 3D-módel.

Forrit og notkun

BVLOS-mælingar eru notaðar til:

Náttúruverndar - Rannsóknir á skógum og dýralífi

Landnýtingar - Sveitarfélög nota það til borgarskipulags

Orkuframleiðslu - Rekstur á vindrafhlöðum og sólarplönum

Vega- og brúarbyggingu - Könnun fyrir nýjar vegir

Gróðurkjörkun - Eftirlit með ræktunum

Gefahreinum - Mat á flóðahættu og gróarskemmdum

Áskoranir og málefni

Reglugerðir

Flest lönd hafa strangari reglur um BVLOS-fluga en venjulega drónaflug. Oft þarf sérstaka leyfi og aðild flutningsyfirvalda.

Nákvæmni og áreiðanleiki

Þó BVLOS-mælingar séu almennt nákvæmar geta veðurfar og landslag haft áhrif á gæði gagna.

Persónuverndar- og siðaspurningar

Notkun BVLOS-tækni, sérstaklega mynda, vekur spurningar um persónuvernd og leyfi frá landeigendum.

Framtíðarhorfur

Ó likum er BVLOS-tækni að verða algengari með því að drónatækni og AI-forrit batna. Þetta mun gera landmælingar flóttari, ódýrari og nákvæmari en áður.