Slownik
Key terms in professional surveying and geospatial technology.
Metoda pomiaru terenu polegająca na wyznaczeniu ciągu punktów połączonych liniami pomiarowymi, których położenie określa się poprzez pomiary kątów i odległości.
Pomiar profilu poprzecznego to technika geodezji służąca do określenia zmian wysokości terenu w kierunku prostopadłym do głównej linii pomiarowej, zwykle stosowana w projektach infrastrukturalnych.
Pomiar przesunięcia fazy to technologia pomiarowa wykorzystująca modulowane fale elektromagnetyczne do precyzyjnego określenia odległości i pozycji w geodeacji.
Pomiar przez przecięcie to metoda wyznaczania położenia punktu poprzez pomiar kątów z dwóch lub więcej znanych stanowisk, bez konieczności pomiaru bezpośrednich odległości.
Pomiar przybrzeżny to specjalistyczna metoda geodezyjna stosowana do określania pozycji, głębokości i cech morfologicznych obszarów wodnych przylegających do linii brzegowej.
Pomiar robót ziemnych to specjalistyczny typ geodezyjnego pomiaru terenu służący do dokumentowania, kontroli i weryfikacji prac związanych z ruchem mas ziemi, wykopalisk i nasypy.
Pomiar rozmieszczenia kolumn to specjalistyczna procedura geodezyjna polegająca na precyzyjnym wyznaczeniu pozycji, wymiarów i osiowych linii konstrukcyjnych elementów słupowych w budynkach i obiektach inżynierskich.
Pomiar służebności gruntowej to specjalistyczna procedura geodezyjna mająca na celu określenie praw dostępu, przejazdu lub użytkowania nieruchomości przez osoby trzecie.
Specjalistyczne pomiary geodezyjne przeprowadzane w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu granic nieruchomości lub terytoriów będących przedmiotem sporu.
Pomiar topograficzny to systematyczne zbieranie danych o rzeźbie terenu, obiektach infrastrukturalnych i charakterystycznych punktach powierzchni dla utworzenia mapy lub planu sytuacyjno-wysokościowego.
Pomiar tunelu to specjalistyczna technika geodezyjna służąca do precyzyjnego mapowania i kontroli geometry tuneli podziemnych oraz naziemnych podczas ich budowy i eksploatacji.
Pomiar wytyczenia to proces transferu projektowanych pozycji punktów z mapy na teren, umożliwiający realizację inwestycji budowlanych i infrastrukturalnych zgodnie z planem.
Pomiar wytyczenia budowy to proces precyzyjnego wyznaczania położenia i orientacji elementów konstrukcji na terenie budowy zgodnie z dokumentacją projektową.
Specjalistyczna dziedzina geodezji zajmująca się precyzyjnym pomiarem, mapowaniem i dokumentacją tras kolejowych oraz infrastruktury towarzyszącej.
Pomnik geodezyjny to trwały punkt orientacyjny utrwalony na terenie, służący jako punkt odniesienia dla pomiarów i obliczeń geodezyjnych.
Pozycjonowanie RTK GNSS to zaawansowana technologia geodezyjna umożliwiająca pomiary w czasie rzeczywistym z dokładnością centymetrową za pomocą poprawek kinematycznych.
Technika geodezyjnego pozycjonowania GPS/GNSS umożliwiająca uzyskanie wysokiej dokładności poprzez posprocesową analizę danych pomiarowych.
PPM (Parts Per Million) to jednostka miary wyrażająca dokładność pomiarów geodezyjnych, reprezentująca zmianę jednej części na milion jednostek mierzonej wielkości.
PPP to zaawansowana technologia GNSS umożliwiająca wyznaczanie współrzędnych geograficznych z dokładnością centymetrową bez konieczności używania stacji referencyjnej.
Precyzyjne Pozycjonowanie Punktowe (PPP) to zaawansowana metoda geodezyjnego pozycjonowania przy użyciu sygnałów satelitarnych GNSS, oferująca dokładność na poziomie kilku centymetrów bez konieczności nawiązania do stacji odniesienia.
Prism reflector to optyczne urządzenie pomiarowe zawierające precyzyjnie oszlifowany pryzmat retrorefleksyjny, wykorzystywane w geodezji do odbijania wiązki laserowej wysyłanej przez instrument pomiarowy.
Procedura kalibracji polowej to zestaw systematycznych czynności przeprowadzanych w terenie w celu sprawdzenia i dostrojenia dokładności przyrządów pomiarowych wykorzystywanych w geodezji i kartografii.
Procedura Ustawienia Total Station to sekwencja czynności kalibracyjnych i pozycjonujących niezbędnych do przygotowania instrumentu geodezyjnego do pomiarów terenowych.
Profil podłużny to graficzna reprezentacja zmian wysokości terenu wzdłuż wybranej linii pomiarowej, pokazująca przekrój pionowy powierzchni gruntu na określonym kierunku.
Projekcja mapy to matematyczna metoda transformacji trójwymiarowej powierzchni Ziemi na dwuwymiarową płaszczyznę kartograficzną.
Projekcja map cylindryczna, w której linie szerokości geograficznej i długości geograficznej tworzą siatkę prostokątną, a kierunki geograficzne są zachowywane względem południków i równoleżników.
Projekcja kartograficzna, w której walec styczny do elipsoidy jest ustawiony poprzecznie, umożliwiająca dokładne odwzorowanie wąskich pasów terenu z minimalnym zniekształceniem.
Projekcja UTM (Universal Transverse Mercator) to cylindryczna projekcja kartograficzna dzieląca Ziemię na 60 stref pionowych, stosowana powszechnie w geodezji i kartografii do reprezentacji terenu w układzie współrzędnych płaskich.
Propagacja błędów to zjawisko, w którym błędy pomiarowe z poszczególnych obserwacji kumulują się i wpływają na dokładność wyników końcowych w procesie geodezyjnym.
Pryzmat 360 stopni to optyczne urządzenie pomiarowe umożliwiające odbicie wiązki laserowej z całą dokładnością pod każdym kątem bez konieczności rotacji.
Przedział ufności to zakres wartości, w którym z określonym prawdopodobieństwem (zazwyczaj 95%) znajduje się rzeczywista wartość mierzonej wielkości geodezyjnej.
Przetwarzanie sygnału GNSS to proces wyodrębniania, analizy i konwersji sygnałów radiowych odbieranych z satelitów globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu określenia precyzyjnej pozycji punktu pomiarowego.
Punkt nadiru to punkt w przestrzeni położony bezpośrednio poniżej obserwatora, na linii pionu przechodzący przez jego pozycję i środek Ziemi.
Stały punkt naziemny o znanej wysokości użytkowany w geodezji do pomiaru wysokości i kontroli osiągnięć wysokościowych.
QGIS to darmowe i otwarte oprogramowanie do geograficznych systemów informacyjnych (GIS) wykorzystywane do przetwarzania, analizy i wizualizacji danych geodezyjnych i kartograficznych.
Redundancja pomiarowa to wykonanie dodatkowych pomiarów poza minimum wymaganym do wyznaczenia pozycji punktu, umożliwiające kontrolę jakości i detekcję błędów w pracach geodezyjnych.
Rejestracja chmury punktów to proces dopasowania i wyrównania dwóch lub więcej zbiorów danych punktowych w jednym wspólnym układzie współrzędnych.
Rejestracja chmury punktów to proces wyrównania i połączenia dwóch lub więcej niezależnych zbiorów danych pomiarowych w jeden spójny układ współrzędnych.
Rejestrator danych pomiarowych to urządzenie elektroniczne służące do automatycznego rejestrowania, przechowywania i przetwarzania wyników pomiarów geodezyjnych w czasie rzeczywistym.
Resection to metoda wyznaczania położenia punktu obserwacyjnego poprzez pomiary kątów do co najmniej trzech punktów o znanych współrzędnych.
RiSCAN PRO to zaawansowane oprogramowanie do przetwarzania i analizy danych z skanerów laserowych 3D, wykorzystywane w geodezji i kartografii.
RMS (Root Mean Square) to statystyczna miara odchylenia używana w geodezji do oceny dokładności pomiarów i wyrównania wyników obserwacji.
RMSE (Root Mean Square Error) to statystyczna miara służąca do oceny dokładności pomiarów geodezyjnych poprzez obliczenie pierwiastka kwadratowego średniej wartości błędów podniesionych do kwadratu.
Automatyczna stacja pomiarowa wyposażona w silniki napędowe i system automatycznego śledzenia celu, umożliwiająca zdalne pomiary geodezyjne bez konieczności stałej obecności operatora przy instrumencie.
Rozdzielczość przestrzenna to minimalna odległość między dwoma punktami, którą instrument pomiarowy jest w stanie rozróżnić i oddzielnie zarejestrować.
Rozdzielczość skanowania to parametr określający gęstość punktów pomiaru w chmurze punktów utworzonej podczas skanowania laserowego terenu lub obiektu.
Rozwiązanie niejednoznaczności liczby całkowitej to proces określania prawidłowej liczby całkowitych cykli fali nośnej GNSS między odbiornikiem a satelitą, kluczowy dla uzyskania precyzyjnych pomiarów w geodezji.
Proces eliminacji wielokrotnych możliwych rozwiązań pomiarów geodezyjnych poprzez zastosowanie dodatkowych obserwacji lub algorytmów matematycznych.
RTK to zaawansowana metoda geodezyjnego pozycjonowania GNSS oferująca dokładność na poziomie centymetrów poprzez transmisję poprawek w czasie rzeczywistym.
SBAS to satelitarny system wzmacniania sygnału GPS/GNSS, który poprawia dokładność pozycjonowania przez transmisję danych korekcyjnych za pośrednictwem geostacjonarnych satelitów.